Schuttersfeest in Houthem St. Gerlach

Schuttersfeest in Houthem St. Gerlach

Sprookjesachtig decor
Schuttersfeest Sint GerlachBurgemeester Martin Eurlings van Valkenburg sloeg de spijker op zijn kop toen hij in zijn openingswoord tijdens het Schuttersweekend in Houthem repte over het sprookjesachtig decor van het Landgoed Château St. Gerlach waar zich afgelopen Hemelvaartweekend het zesjarig schuttersfestijn afspeelde met onder andere een grote Taptoe, het Groot Houthems Zestalschieten en op zondag een uitbundig Bondsfeest met een twintigtal schutterijen, defilerend in een grande finale. Kasteelheer Camille Oostwegel was een dubbelrol toebedeeld: hij trad in de eerste plaats op als Provoost-Generaal van de plaatselijke Schutterij St. Martinus, die in 1999 haar vierhonderdjarig bestaan vierde. Daarnaast is hij in de Tv-serie Daar is mijn Vaderland die we aan het samenstellen zijn, ook onze gastheer voor de regio Valkenburg. Dat ‘sprookjeachtig decor’ van het landgoed hebben we trouwens te danken aan deze zelfde Camille Oostwegel, kasteelheer van het château dat hij eigenhandig van de ondergang heeft gered en tot een bloeiend resort heeft omgetoverd. De regio, sterker nog, de provincie, is hem er innig dankbaar voor. De allure van het landgoed, met de barokke St. Gerlachuskerk als sluitstuk, maken dit ensemble zelfs tot een unieke plek in ons land.

Over tradities gesproken
Schuttersfeest Sint GerlachOp de foto zetelen naast Provoost-Generaal Camille Oostwegel, aan zijn rechterhand Beschermheer Jan Wortmann en links van hem onder andere Keizer Harry Schurgers. Harry schoot in 2002 voor de vijfde keer in zijn schuttersleven ‘de vogel af’ en kreeg daarmee het recht levenslang het keizerschap uit te dragen.
Burgemeester Eurlings had trouwens meer behartenswaardige woorden voor zijn kleurrijk gehoor tijdens zijn openingstoespraak. Hij vergeleek het heiligdom van St. Gerlachus, met de fraaie fresco’s van de hand van de Duitse schilder Johann Adam Schöpf, met de Sixtijnse kapel te Rome en herinnerde ons aan de traditie waarin schuttersfeesten als deze door de eeuwen heen hebben gedijd. Die traditie loslaten zou de doodsteek betekenen voor veel fraais dat we in Limburg koesteren. De schuttersfeesten zijn daar een voorbeeld van. Ongelooflijk in dit verband dat St. Martinus uit Houthem St. Gerlach daar al meer dan vierhonderd jaar een rol in speelt. Wat heeft Limburg trouwens met die heilige Martinus? Niet alleen zijn een aantal schutterijen naar hem vernoemd, het bisdom Limburg heeft ook nog eens niet minder dan twintig kerken waar zijn naam op staat. Sint Maarten wordt meestal afgebeeld als een soldaat, gezeten op een paard, met een zwaard waarmee hij zijn mantel doorklieft die hij vervolgens royaal cadeau geeft aan een arme drommel langs de weg. Zou het kunnen zijn dat Limburgers sympathie koesteren voor de verworpenen der aarde, voor de underdog, net als die Martinus? In de Martinuskerk in Venlo worden twee beelden uit de zestiende eeuw bewaard die aan hem herinneren. Over tradities gesproken...

Superdog Sonja
Schuttersfeest Sint GerlachIn het defilé op zondag werd ook nu weer het sluitstuk gevormd door de fraai uitgedoste groep uit Berg en Terblijt die het schilderij de Nachtwacht voorstelt. Het schilderij van Rembrandt dateert uit 1642 en heet officieel ‘De compagnie van Frans Banning Cocq’. Het is een groepsportret van het Amsterdamse Schuttersgilde, een soort burgerwacht die in actie kwam wanneer er gevaar voor de inwoners van de stad dreigde. Om misverstanden te voorkomen, die functie van burgerwacht hebben de Limburgse schutterijen nooit gehad. Het waren eerder een soort parochieverenigingen die optraden bij processies en andere kerkelijke gebeurtenissen. Hun naam ‘schutters’ heeft meer betrekking op het feit dat ze de kerk ‘beschutten’, dus beschermden, dan dat ze zich concreet met het beschieten van de vijand bezig hielden. Maar desondanks toch leuk dat Berg en Terblijt er bij was, compleet met een prominente plek voor Sonja, het hondje dat in de Nachtwacht van Rembrandt nauwelijks te zien is. Sonja is in Berg en Terblijt beslist geen underdog, eerder een superdog. Maar ja, Rembrandt was dan ook geen Limburger...

Jos Odekerken, juni 2011

Logo 1Limburg

Programma's