Natuurlijk Limburg: De Maas als levensader

Natuurlijk Limburg: De Maas als levensader

Zondag 9 december

Het Julianakanaal begint ten noorden van Maastricht als aftakking van de Maas en eindigt bij Maasbracht. Daar stroomt het water weer terug in de Maas. In 1925 begon de aanleg en in 1935 werd het kanaal geopend. Het Julianakanaal heeft een lengte van 36 km en een breedte van 60 meter.

Bij de stuw van Borgharen begint het Julianakanaal. Landschapshistoricus Maurice Paulissen vertelt over de historie ervan. Het dorp Elsloo is door het oprukken van de Maas en door de aanleg van het Julianakanaal verplaatst. In de Maas ziet men bij laag water nog restanten van de voormalige burcht. Niet echt indrukwekkend, maar toch cultureel erfgoed. Het huidige kasteel Elsloo zijn de bedrijfsgebouwen van het oude.

Archeoloog Rob Paulussen vertelt over de historie van Elsloo in de 16e en 17e eeuw. Het echte oude Elsloo lag beneden in het dal, de Maas had zich ingesneden in het landschap. De oude Maasdijk is bij het graven van het Julianakanaal afgebroken. In het Limburgs museum in Venlo laat Benoît Mater ons de schep zien waarmee prinses Juliana de eerste spade in de grond zette bij de aanvang van het graven van het Julianakanaal.

Achter het huidige kasteel Elsloo ligt een prachtig hellingbos met vele bronbeekjes, het Elsloër en het Bunderbos. In 2014 heeft de gemeente Stein het landgoed Elsloo met het bijbehorende kasteel en omliggend bosgebied overgedragen aan Stichting het Limburgs Landschap.

En de donkere kant van zo’n regenrivier is extreem hoog water. Allerlei maatregelen volgden bij de hoogwaterbeveiliging zoals nooddijken en kades. Een van die ingrepen is ook de aanleg van nevengeulen zoals bijvoorbeeld in 2011 in Venlo bij de Raaijweide. De aanleg van een grote nevengeul naast de Maas. Die geul zorgt niet alleen voor extra beveiliging bij hoogwater. De aanleg van nevengeulen spelen namelijk een belangrijke rol in het ecologisch herstel van de rivier. Al gauw zijn de eerste resultaten van de op gang gekomen natuurontwikkeling te zien. Ook in het natuurgebied de Kleine Weerd bij het Provinciehuis in Maastricht werd een nevengeul naast de Maas gerealiseerd. In het Limburgs museum laat Benoît Mater ons middels een maquette zien op welke wijze de Romeinen te werk gingen bij het technisch realiseren van een brug. Ook al in die tijd: een mooi staaltje van technisch vernuft door de Romeinen.

Met landschapshistoricus Maurice zijn we In Heyen in Noord-Limburg waar een scherpe bocht uit de Maas werd gehaald. Maurice vertelt aan Edmond waarom dit moest gebeuren.

We zien in deze aflevering o.a. havik, grote bonte specht, ree, oeverzwaluw, meerkoet en fuut.

In deze serie van Natuurlijk Limburg, gemaakt door regisseur Maurice Nijsten en assistente Dénise Nijsten, ontmoet Edmond Staal van Stichting het Limburgs Landschap in iedere aflevering archeoloog Rob Paulussen en landschapshistoricus Maurice Paulissen van het Limburgs Geschied-en Oudheidkundig Genootschap.

Natuurlijk Limburg

Eerdere afleveringen bekijk je via www.L1.nl/NatuurlijkLimburg

Zondag om 10:00, 12:00, 15:00, 17:00, 19:00 en 21:00 uur en op maandag om 16.30 uur.

Logo 1Limburg

Programma's