Natuurlijk Limburg: De bodem geeft

Natuurlijk Limburg: De bodem geeft

Zondag 21 oktober

We blijven vandaag in Zuid-Limburg op zoek naar landschap en historie. Het Savelsbos bestaat uit een ongeveer 6 kilometer lange gordel van hellingbossen.

Het bos is niet alleen rijk aan bijzondere planten en dieren, maar heeft ook een rijke cultuurhistorie. Rob Paulussen laat ons zien hoe een grafheuvel moet hebben uitgezien in de bronstijd.

We bezoeken daarna een historische vindplaats van een grafheuvel. In het Savelsbos ligt de vuursteenmijn van Rijckholt, een belangrijk cultureel erfgoed. Hier werd al in het Neolithicum vuursteen gewonnen. Dit gebeurde tussen 3950 v. Chr. en 2650 v. Chr. De vuursteen werd gebruikt om wapens en gebruiksvoorwerpen van te maken.

Benoît Mater, conservator in het Limburgs museum, laat ons verschillende vondsten zien uit deze tijd zoals een vuursteenknol en een hertengewei dat als koevoet werd gebruikt. In het Savelsbos ligt een bekend geologisch monument: een grindgroeve. Natuurlijk krijgen we te horen hoe en wanneer de groeve is ontstaan.

En dan verplaatsen we ons nu van het Savelsbos naar een verlaten kalksteengroeve bij Berg en Terblijt, groeve Blom. Geiten spelen in de groeve een belangrijke rol bij het beheer van het natuurgebied. In 1998 stopte hier de winning van zand, grind en kalksteen. Er werd begonnen met de herinrichting van groeve tot natuurgebied. Van groeve Blom naar het plateau van Margraten en naar groeve ’t Rooth.

Van een kleinschalige groeve naar een grootschalige groeve. Maurice Paulissen vertelt over de historie van de mergelwinning vanaf de Romeinse tijd tot heden. In groeve ’t Rooth vindt nog steeds mergelwinning plaats, althans buiten de eigendommen van Stichting het Limburgs Landschap.

Het afgewerkte deel van de groeve heeft zich ontwikkeld tot een belangrijk natuurgebied. Een natuurgebied met een eigen karakter. Op het plateau van Margraten bevindt zich het akkerreservaat Sibbe. Hier werd de traditionele intensieve landbouw omgevormd naar een uitgekiend beheer, gericht op onder meer de hamster.

Van het plateau van Margraten naar een van de mooiste landschappen van ons land, het reservaat Cottessen. Hier bezoeken we de Heimansgroeve en komen we meer aan de weet over de geologische historie en over het gebruik van stenen voor de huizenbouw. Dan verplaatsen we ons naar Slenaken en wel naar een bijzondere vondst, een grote slijpsteen, waarmee vuurstenen werktuigen werden gepolijst. Cultureel erfgoed dus in de vrije natuur. Het is een nationaal Rijksmonument.

In het landschap bekijken we ook nog de landschappelijke contouren van een vroegere burcht bij Hurpesch. Rob Paulussen vertelt over de historie van deze ringburcht. En dan verplaatsen we ons tenslotte nog naar de Bergse Heide tussen Berg, Vilt en Houthem en bezoeken daar de Meertensgroeve.

De combinatie van natuur en historie is meer dan de moeite waard.

We zien in deze aflevering o.a. havik, das, hazelworm, icarusblauwtje, hamster, koekoek en geelbuikvuurpad.

In deze serie van Natuurlijk Limburg, gemaakt door regisseur Maurice Nijsten en assistente Dénise Nijsten, ontmoet Edmond Staal van Stichting het Limburgs Landschap in iedere aflevering archeoloog Rob Paulussen en landschapshistoricus Maurice Paulissen van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap.

Natuurlijk Limburg

Eerdere afleveringen bekijk je via www.L1.nl/NatuurlijkLimburg

Zondag om 10:00, 12:00, 15:00, 17:00, 19:00 en 21:00 uur en op maandag om 16.30 uur.

Logo 1Limburg

Programma's