Natuur en Zo: Column 'Verbergen en ontdekken'

Natuur en Zo: Column 'Verbergen en ontdekken'

Zaterdag 5 oktober

Een column van Henry de Hoon:

|
Ik heb kort achter elkaar twee openbare Japanse tuinen gezien, die van landgoed Clingendael in Den Haag en die van Hasselt. Vooral die van Clingendael raakte wel een gevoelige snaar bij mij. Deze Japanse tuin is al erg oud en de doorleefde aanplant was bijzonder fraai.

Die van Hasselt is ook heel mooi, veel groter dan die van Clingendael, al is die laatste niet minder indrukwekkend. Juist omdat op een zo relatief kleine oppervlakte hetzelfde wordt bereikt als in een grote tuin, is het effect zo wonderbaarlijk. Voordeel van de tuin in Hasselt is wel, dat die het hele jaar open is, die van Clingendael maar enkele weken; als de azalea’s bloeien en nog een keer als de herfstkleuren op hun hoogtepunt zijn.

In Hasselt kan je daadwerkelijk over stapstenen door het water lopen, in Den Haag mag je er alleen naar kijken. Voor families is die van Hasselt geschikter, omdat er ruimte is voor kinderen om te rennen en alles zelf te ontdekken. Al moet je eigenlijk het zen-gevoel niet doorbreken door rond te rennen. Hasselt heeft ook een paar interactieve elementen, zoals een klok waar je zelf een mooi ‘bong’ geluid uit kan halen door er met een houten staaf tegen te slaan. Er was ook een Japans orkestje waarvan de iele klanken mooi door de tuin zweefden, al gingen ze op een gegeven moment over op nummers uit The Sound of Music, wat op mij niet zo authentiek Japans overkwam. Het blijft toch Japan met een Europees sausje.

Japanse tuinen willen een landschap nabootsen en dat kan op verschillende manieren. Je hebt rotstuinen, watertuinen, zen-tuinen, theetuinen en wandeltuinen. Zo’n wandeltuin is volgens het principe ‘Verbergen en ontdekken’ aangelegd. Dat principe is ook in de westerse tuinaanleg geen onbekend verschijnsel. In elk tuinprogramma wordt erop gehamerd dat je vooral niet de hele tuin in één keer moet kunnen overzien en je moet zorgen dat er doorkijkjes en verassingen zijn.

De Japanse wandeltuin imiteert het natuurlijke landschap door kronkelpaadjes en doorkijkjes die na elke bocht weer iets nieuws prijsgeven. Ik denk dat ik daarom de Japanse tuin van Clingendael zo mooi vond. De heuvels en dalen, watertjes en rotsen waren allemaal vertegenwoordigd, maar geen element overheerste, zoals dat in sommige andere Japanse tuinen wel het geval is. Ik moet bekennen dat ik niet zo’n liefhebber ben van de keurig aangeharkte, gestileerde Japanse tuinvorm waarin grote grindvlaktes de boventoon voeren en maken dat je er sneller op uitgekeken raakt.

Op de Chelsea Flower Show is elk jaar een Japanse ontwerper die een gouden medaille wint met zijn tuinen. Zijn specialiteit is mos. Hij borstelt zorgvuldig elk polletje af voordat het in de showtuin wordt geplaatst. Die netheid en oog voor detail zou ik niet in mijn eigen tuin willen, maar je kan niet anders dan bewondering hebben voor de Japanse discipline. Ik vrees dat ik niet de Japanse instelling heb. Ik laat wel mos op mijn terrastegels groeien omdat ik het mooi vind, maar ik zie mijzelf niet met een tandenborstel over de tegels kruipen om de stofjes uit mijn mos te halen. Ik doe in elk geval wel aan 'Verbergen en Ontdekken'. Ik ontdek vooral veel onkruid in de uithoekjes, maar dat is het voordeel van dat verbergen: wat je niet ziet, is er niet. Zo kan ik met een gerust hart zen blijven in mijn eigen tuin.
Henry de Hoon

Natuur en Zo

Iedere zaterdag van 09:00 tot 10:00 uur op L1 Radio speciale aandacht voor het Limburgse land. Met elke week een deskundige gast in de studio, reportages over het buitenleven en natuurlijk nuttige tuintips. Tijdens de uitzending kun je natuurlijk bellen met vragen over tuin, balkon of vensterbank. Vragen, opmerkingen of tips? Mail ons via natuurenzo@L1.

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Logo 1Limburg

Programma's