Natuur en Zo: Column Rob van der Linden - Toen en nu

Natuur en Zo: Column Rob van der Linden - Toen en nu

De column van Rob van der Linden uit Natuur en Zo op L1 Radio.

|

Toen en nu

Twee weken geleden werd ze geboren, Lotte, ons tweede kleinkind. Een prachtig meisje, zo pril, zo mooi, nieuw in deze wereld, nog een heel leven voor zich. We wensen haar ongelooflijk veel liefde, geluk, plezier, kortom alles wat we haar ook maar kunnen toewensen. Een lang leven van, wie weet, een eeuw misschien, wie zal het zeggen?

Zoiets kan zeker. De oudste inwoner van ons land nú, is 109 jaar. Wat een leeftijd hè. Zoiets is een topleeftijd. Als je zó oud wordt is het alleen te hopen dat ‘alles het nog doet’. Oud worden is leuk, maar oud zijn…

Toen…

Toen was alles anders. Deze oudste Nederlander heeft heel veel zien veranderen tijdens haar leven. De opkomst van de auto. Aanleg van elektriciteit en stromend water. En wat dacht je van de wc, niet weg te denken in onze tijd. Tijdens haar jeugd was er nog geen radio, laat staan TV. Misschien was ze wel het zoveelste kind in een groot gezin en werd ze opgevoed door haar oudere broers en zussen. Of moest ze, als ze uit school kwamen, wel flink meehelpen in de huishouding.

Op mijn teller staan veel minder jaren. Toch is er voor mijn gevoel ook veel veranderd. Een auto hadden wij niet. Alles ging met de fiets, te voet of met de bus. TV kwam pas toen ik elf was. 

Tegenwoordig hangt veel jeugd in zijn vrije tijd achter een beeldscherm maar de woorden computer, laptop, smart- en iPhone waren destijds nog niet uitgevonden. ‘Gamen’ bestond nog niet, tenminste niet wat er tegenwoordig onder verstaan wordt. Na school ‘gameden’, speelden we buiten en had onze moeder geen idee waar je uithing tot je naar huis kwam om te eten. Mobiel bereikbaar, of m.b. zoals mijn dochter Laurie dat altijd noemde, was je toen niet. 

Je werd niet met de auto naar school gebracht maar liep of fietste er zelf alleen heen. Op school zaten ook minder slimme kinderen en die kregen dezelfde lessen als iedereen. Soms deden ze een klas over, maar daar werd verder niet over gediscussieerd op ouderavonden. De meester of juf had altijd gelijk. Verder had je alle vrijheid. Van veel dingen wist je helemaal niet dat ze bestonden, en al helemaal niet van giftige planten. Giftige planten? Eet die bessen niet op. Kom daar niet aan. Duw die blaadjes niet in je mond want ze zijn giftig! Dat heeft nooit iemand tegen mij gezegd. Giftige planten, daar had niemand van gehoord; die bestonden toen gewoon nog niet.

Van veel dingen wist je helemaal niet dat ze bestonden, en al helemaal niet van giftige planten. Giftige planten? Eet die bessen niet op. Kom daar niet aan.

Nu…

Nu groeien kinderen veel beschermder op. We maken ons nu veel sneller ongerust en daar is natuurlijk niets mis mee. Ik zou er niet aan moeten denken dat er met Stan of Lotte, mijn kleinkinderen ook maar íets zou gebeuren. Tegen giftige planten willen we onze kinderen natuurlijk ook beschermen. Want er zijn er heel wat, in elke tuin. Het aantal dat enig gif bevat lijkt veel groter dan de groep niet-giftige planten. 

Neem bijvoorbeeld de thuja, de jeneverbes en de taxus, alle drie giftig in bijna alle onderdelen. Toch zien we deze coniferen in veel tuinen. Tomaten- en aardappelplanten zijn zeer giftig met uitzondering van... de tomaten en de aardappels zelf. Vingerhoedskruid, een geweldig mooie plant voor in de bostuin maar ook zeer geschikt voor het maken van een drankje voor de gifbeker. Liguster, supergiftig. Welke tuin had vroeger als afscheiding géén ligusterhaag? Toch is het met mij nooit fout gegaan, simpelweg omdat ik nooit in de verleiding gekomen ben om eens te proberen hoe hij smaakte. Goudenregen, oleander, papaver, monnikskap, herfstijloos, allemaal prachtige tuinplanten maar o zo giftig. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Vingerhoedskruid, een geweldig mooie plant voor in de bostuin maar ook zeer geschikt voor het maken van een drankje voor de gifbeker.

Een tuin volledig ‘gifvrij’ te krijgen is bijna onmogelijk. Het is veel beter de kinderen duidelijk te maken dat ze niets in de mond moeten stoppen. Geen takjes, geen blaadjes, maar vooral geen bessen. Ik vertel aan Stan dat de bessen die aan de struiken hangen alleen voor de vogels zijn. Anders krijgen die honger. Koop eens een bakje miemelen, kroesjele, frambozen, bramen of aardbeien. Als je kind ze lekker vindt, ga samen naar een tuincentrum en koop daar wat struikjes en plantjes en plant ze samen. Vertel dat déze bessen speciaal voor hem of haar zijn en alle andere voor de vogels. Dit werkt bijna altijd. Bovendien werk je zo misschien ook nog aan een nieuwe tuinier in spe? 

Liefde voor alles wat groeit en bloeit kun je ze niet vroeg genoeg bijbrengen. Met Lotte, net twee weken oud, wacht ik nog even, maar Stan heeft de smaak al goed te pakken en als hij op dinsdag bij opa en oma komt, moeten we altijd eerst even de tuin in, kijken bij de kippetjes, en in zijn tuintje. Hangen er al komkommers aan de plant, zijn de tomaten eindelijk rood en hoe is het nu met de boontjes? Ik geniet er elke keer weer ongelooflijk veel van om dit enthousiasme te zien. Echt geweldig!

Jong geleerd is oud gedaan.

Natuur en Zo

Iedere zaterdag van 09:00 tot 10:00 uur op L1 Radio speciale aandacht voor het Limburgse land. Met elke week een deskundige gast in de studio bij presentator Robert Janssen, reportages over het buitenleven door Bas van der Zwaan, het weekendweer met Thijs Zeelen en natuurlijk nuttige tuintips. 

Verder is er ook Natuur en Zo, op L1 TV. Die tv-serie is mede mogelijk gemaakt door Stichting Het Limburgs Landschap / Stichting Robur

Je kunt ons natuurlijk benaderen met vragen over tuin, balkon of vensterbank. Vragen, opmerkingen of tips? Mail ons via natuurenzo@L1.nl. Meer Natuur en Zo op L1.nl/NatuurenZo

L1mburg Centraal: Chemelot verduurzamen

L1mburg Centraal: Chemelot verduurzamen

L1mburg Centraal: Randstedelingen vinden gewenste rust en ruimte in Limburg

L1mburg Centraal: Randstedelingen vinden gewenste rust en ruimte in Limburg

L1mburg Centraal: World Cleanup Day Sittard

L1mburg Centraal: World Cleanup Day Sittard

Tot en met woensdag droog en rustig weer met 19 tot 21 graden

Tot en met woensdag droog en rustig weer met 19 tot 21 graden

Plat-eweg: Fiorenza bie de kapper

Plat-eweg: Fiorenza bie de kapper

Plat-eweg: Limburg oet de drup concert

Plat-eweg: Limburg oet de drup concert

Logo 1Limburg

Chemelot hoopvol over schonere toekomst

Chemelot hoopvol over schonere toekomst

Industriecomplex Chemelot bij Sittard-Geleen is optimistisch over de gewenste aanleg van nieuwe buisverbindingen met de haven van Rotterdam om groener te kunnen gaan produceren.

Programma's