Natuur en Zo: Column Rob van der Linden, Sneeuwdruppels

Natuur en Zo: Column Rob van der Linden, Sneeuwdruppels

|

“En als jullie goed kijken, zien jullie hier de rokken waar het voedsel voor de bloem is opgeslagen”. Met een scherp mesje snijdt de meester het bolletje van het bloeiende sneeuwklokje doormidden en wijst ons de verschillende delen aan. Bloemstengel, stengelvoet, oude wortels. “Kijk, hier in het midden ontstaat de bloem voor het volgende jaar”. Wat jammer, denk ik, dat dit leuke bloempje zo wreed in tweeën gesneden wordt. Doodzonde. Graag had ik het thuis in de tuin geplant. Bloem voor het volgend jaar…. dat gaat voor dit sneeuwklokje niet meer op. Dit was voor mij de eerste kennismaking met het sneeuwklokje, lang geleden, in de derde of vierde klas van de lagere school. Maar het was liefde op het eerste gezicht, en deze liefde is altijd gebleven.

Van een oom, oom Jean, kreeg ik later een bruine papieren zak met daarin een kleine honderd bolletjes. Ik plantte ze zorgvuldig in groepjes van drie, her en der door de tuin. Vooral onder bomen en onder hagen zouden ze het goed doen, had ik gelezen. Met spanning wachtte ik het voorjaar af maar de opkomst was teleurstellend. Slechts een enkel klokje kondigde het voorjaar aan. Sneeuwklokbolletjes zijn heel gevoelig voor verdroging. Als ze te lang uit de grond zijn is de kans op aanslaan een stuk kleiner. Eigenlijk moeten ze worden verplant ‘in the green’, zoals de Engelsen zeggen, als ze in blad staan. Dan is succes gegarandeerd. Maar dat wist ik toen nog niet.

Enkele jaren later. Tijdens een van de rondzwervingen – op zondag werd vaak met bijna het hele gezin gefietst, een auto hadden we niet – fietsten we op een mooie zondagmiddag in februari door wat nu bekend staat als natuurgebied Terworm. Tegenwoordig wordt het beheerd door de stichting Natuurmonumenten. Op een kilometer afstand van kasteel Terworm gingen we onder de eeuwenoude plataan door, richting Eikendermolen. Deze watermolen wordt al in 1385 vermeld als ridder Gerard van den Eyckholt acht vaten rogge moet leveren aan het klooster St. Gerlach te Houthem. Het heeft dienst gedaan als molen tot 1920. Zoals het er nu staat dateert het uit de achttiende eeuw. Mijn blik valt op enorme velden sneeuwklokjes rondom deze molen. Duizenden en duizenden. Het lijkt alsof de molen in een wit besneeuwd veld staat. Ook langs de beddingen van de Geleenbeek staan er heel veel. Een geweldig gezicht zoals deze kleine bloempjes het voorjaar aankondigden. Een aanblik die ik nooit vergeten ben. Een jaar of twintig geleden ging ik nog een keer terug. Ze stonden er nog steeds. Ik nam enkele kleine polletjes mee en plantte deze in mijn voortuin. Een stukje nostalgie, een stukje ‘vroeger’, dat inmiddels is uitgegroeid tot honderden en honderden bloempjes.

Het sneeuwklokje, de Galanthus nivalis. De naam is afgeleid van het Griekse gala, sneeuw en anthos hetgeen melk betekent. Het tweede deel van de naam, nivalis, wil zeggen, in of bij sneeuw groeiend. Het sneeuwklokje komt oorspronkelijk uit Zuidoost Europa. Ze werden in de middeleeuwen meegebracht door rondreizende edelen en geestelijken die ze in hun tuinen en kloostertuinen plantten. Vanaf 1500 zijn ze bij ons in cultuur. Het zijn de eerste stinzeplanten, planten die werden geplant rondom landhuizen en kastelen. Toen de Engelse landschapsstijl in zwang kwam werden ze, samen met o.a. holwortel, lenteklokje, daslook, speenkruid, sterhyacint, kievitsbloem en winterakoniet ter verwildering aangeplant om zo een zo natuurlijke mogelijke indruk te geven. Omdat sneeuwklokjes zo vroeg bloeien en er dan nog maar weinig insecten zijn, komt vruchtzetting hier niet vaak voor. Misschien dat dit met de huidige opwarming van het klimaat verandert? Als er toch vruchtzetting plaats vindt, gebeurt de verspreiding van de zaden door mieren. Aan elk zaadje zit een soort aanhangsel, het ‘mierenbroodje’. Dit is voedzaam en zoet. Mieren nemen het zaadje daarom mee naar hun nest, vaak tientallen meters verderop, waar het kiemt en verder groeit. Op plaatsen waar je ze nog niet eerder had gezien verschijnen ze onverwacht.

Als je sneeuwklokjes in je tuin wilt zetten ga dan nú op zoek. Koop plantjes die in bloei staan. Dit is altijd beter dan bolletjes in het najaar. Bovendien kun je dan ook zien welke soort je koopt. Rond deze tijd worden er op diverse plaatsen in binnen- en buitenland sneeuwklokjesfestivals gehouden. Er worden vaak flinke bedragen neergeteld voor één enkel bolletje dat weer net één stipje of vlekje meer heeft. Voor een echte galanthofiel is het vaak moeilijk om de verleiding te weerstaan. Voor mij gaat dit iets te ver. Zeker als je weet dat er negentien soorten en er maar liefst meer dan vijfhonderd cultivars bekend zijn.

What’s in a name. De Nederlandse naam sneeuwklokje is afgeleid van de vorm van het bloemetje als het helemaal open is, een lieflijk klein klokje. De Engelsen zijn er qua naamgeving wat eerder bij. Zij gaven het een naam nog vóór het bloempje open ging. Dan heeft het nog de vorm van een druppel, en het kreeg daarom de naam ‘snowdrop’. Elk jaar wacht ik weer met spanning op het verschijnen van al deze sneeuwklokjes, of ‘sneeuwdruppels’. Hoe je ze ook noemt, ze zijn hartveroverend!

Natuur en Zo

Iedere zaterdag van 09:00 tot 10:00 uur op L1 Radio speciale aandacht voor het Limburgse land. Met elke week een deskundige gast in de studio, reportages over het buitenleven en natuurlijk nuttige tuintips. Tijdens de uitzending kun je natuurlijk bellen met vragen over tuin, balkon of vensterbank. Vragen, opmerkingen of tips? Mail ons via natuurenzo@L1.

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Jouw Plat-eweg Top 3 van woensdag 1 april

Jouw Plat-eweg Top 3 van woensdag 1 april

L1mburg Centraal - 1 april 2020

L1mburg Centraal - 1 april 2020

AvondGasten: corona in Limburg - stand van zaken in ziekenhuizen

AvondGasten: corona in Limburg - stand van zaken in ziekenhuizen

Na OLS ook ZLF verplaatst, naar juli 2021

Na OLS ook ZLF verplaatst, naar juli 2021

L1mburg Centraal: Thuis met kinderen, dat vraagt om engelengeduld

L1mburg Centraal: Thuis met kinderen, dat vraagt om engelengeduld

L1mburg Centraal: Het meest populaire spel ligt helemaal plat

L1mburg Centraal: Het meest populaire spel ligt helemaal plat

Logo 1Limburg

Programma's