Natuur en Zo: Column Henry de Hoon - Waar is de vliegenzwam?

Natuur en Zo: Column Henry de Hoon - Waar is de vliegenzwam?

Zaterdag 7 november 2020

De column van Henry de Hoon - Waar is de vliegenzwam?

Als ik de foto’s op Facebook moet geloven, vindt iedereen prachtige vliegenzwammen en andere mooie paddenstoelen. Terwijl ik al weken door de bossen struin en slechts saaie grijze en bruingele paddenstoeltjes zie op boomstronken. Een elfenbankje was ongeveer het meest opwindende dat ik tegenkwam in het Imstenraderbos. Terwijl je daar vroeger struikelde over de vliegenzwammen, ridderzwammen en russula's, zelfs een keer een vrij zeldzame bloemkoolzwam. Niets van dit alles nu. Ik vroeg aan één van mijn Facebookvrienden waar zij dan toch die mooie vliegenzwam gevonden had en toen moest zij toegeven dat het een oude foto was, van een paar jaar geleden. Ja, zó kan ik het ook. Mijn archief zit vol met prachtige paddenstoelkiekjes, maar elk jaar minder en vanaf 2015 duidelijk niet meer de bekende soorten van voorgaande jaren.

Er is iets aan de hand, dat kan niet anders. Je hoort zoveel over planten en insecten die sterk achteruit gaan, dus waarom ook niet de paddenstoel? Om te beginnen is er minder bekend over paddenstoelen, er zijn minder data over verzameld dan bijvoorbeeld over planten, wat het zoeken naar een rode draad bemoeilijkt.

Maar de data die er zijn, geven een vertekend beeld. Het CBS meldde eerst dat paddenstoelen sterk achteruit waren gegaan tussen 1994 en 2013, daarna ineens dat ze juist waren toegenomen in diezelfde periode: ze hadden verkeerd geteld. Die opmerkelijke fout komt omdat paddenstoelen zich verplaatsen, zoals verzamelaars van eetbare paddenstoelen maar al te goed weten. Sommige soorten kunnen het ene jaar talrijk zijn op een plek, het jaar erna verdwenen. En laat dat nou net in het proefveldje van het CBS zijn gebeurd. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw gingen m.n. bospaddenstoelen achteruit, vooral door stikstofneerslag. Omdat de stikstof na 1994 sterk is teruggedrongen, zijn bospaddenstoelsoorten weer aan het toenemen. Maar in schrale graslanden nemen de soorten dan weer af, omdat die overbemest raken. Natuurlijk is vocht belangrijk voor paddenstoelen en de steeds hetere en drogere zomers zullen er geen goed aan doen.

Het beleid van het bosbeheer is om dood hout te laten liggen. Dat vormt een soort bemesting die sommige paddenstoelen doet verdwijnen. Soorten als de nevelzwam en paarse schijnridder groeien daar dan weer wel goed op. Sommige soorten paddenstoelen groeien vooral bij jongere bomen. In het Imstenraderbos heeft men op sommige plekken bomen gekapt, om meer diversiteit te krijgen. Misschien een begin, maar het heeft vooralsnog niet geleid tot meer paddenstoelen.

Met weemoed blader ik door mijn oude paddenstoelengidsen en blijf in het bos speuren naar rood met witte stippen. Een aantal jaren geleden zocht ik elke paddenstoel ijverig op. In mijn fotoarchief zie ik dat mijn laatste vliegenzwam uit 2012 is.

Op een recente wandeling zag ik een paddenstoel die op een hamburger leek. Een wandelaar die mij inhaalde wist ook niet wat het was, ze zat niet zo in de zwammen, zei ze. Het bleek een Zwart Wordende bovist te zijn. Toch nog iets. En toen, ik had het allang opgegeven, stond daar ineens een vliegenzwam, op de oude plek waar ik hem jaren geleden ook zag. Paddenstoelen hebben geduld, ze zitten vaak jaren in de grond en duiken dan toch ineens weer op. De aanhouder wint.
Henry de Hoon

Natuur en Zo

Iedere zaterdag van 09:00 tot 10:00 uur op L1 Radio speciale aandacht voor het Limburgse land. Met elke week een deskundige gast in de studio, reportages over het buitenleven en natuurlijk nuttige tuintips. Tijdens de uitzending kun je natuurlijk bellen met vragen over tuin, balkon of vensterbank. Vragen, opmerkingen of tips? Mail ons via natuurenzo@L1. Meer Natuur en zo op L1.nl/NatuurenZo

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Route Regio: autisten begeleiden via de smartwatch

Route Regio: autisten begeleiden via de smartwatch

Óngerwaeg zegt sorry in Limbricht

Óngerwaeg zegt sorry in Limbricht

Kwizzele - 2 december 2020

Kwizzele - 2 december 2020

L1mburg Centraal - 1 december 2020

L1mburg Centraal - 1 december 2020

L1mburg Centraal: Frans Pollux vertaalt Engels kinderboek The Gruffalo

L1mburg Centraal: Frans Pollux vertaalt Engels kinderboek The Gruffalo

L1mburg Centraal: Marcel loopt in zijn uppie een marathon voor een goed doel

L1mburg Centraal: Marcel loopt in zijn uppie een marathon voor een goed doel

Logo 1Limburg

LIVE: UWV meldt verdubbeling aantal ontslagaanvragen

LIVE: UWV meldt verdubbeling aantal ontslagaanvragen

Het aantal coronabesmettingen blijft schommelen. Er gelden strenge maatregelen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. Vanaf dinsdag 1 december is het verplicht om een mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes.

Programma's