L1mburg Centraal: massale evacuatie bij Meinweg-brand was niet nodig

L1mburg Centraal: massale evacuatie bij Meinweg-brand was niet nodig

Een van de grootste naoorlogse evacuaties was achteraf gezien niet nodig geweest. In april van dit jaar moesten ruim vierduizend inwoners vertrekken vanwege de brand op de Meinweg. Maar deskundigen zeggen achteraf dat het met de gevaarlijke concentraties koolmonoxide in de lucht wel meeviel en dat dus de massale volksverhuizing niet nodig was. Dinsdag verschenen twee evaluatierapporten. In L1mburg Centraal zetten we de belangrijkste conclusies op een rij.

Koolmonoxide

Een van de instanties die onderzoek deed, was het Instituut Fysieke Veiligheid. Volgens dit instituut worden dagelijks honderdduizenden mensen blootgesteld aan veel hogere waarden koolmonoxide dan de inwoners van Herkenbosch tijdens de brand. Het gaat dan om bijvoorbeeld om huizen waar veel wordt gerookt of woningen naast drukke verkeerswegen.

"Vandaar dat wij achteraf moeten constateren dat vrijwel alle betrokkenen een ernstiger beeld hadden van de mogelijke consequenties van de gemeten waarden dan nodig was." Om even later tot de conclusie te komen: "Zoals gezegd, spraken verschillende respondenten achteraf over de stille sluipmoordenaar, maar was hen niet bekend dat het dan gaat om waarden van ten minste het honderdvoudige."

Duur van blootstelling

Dat er toch werd besloten om te evacueren, had te maken met het feit dat grote delen van Herkenbosch al meer dan een dag onder de rook stonden, het vuur op de Meinweg niet onder controle was en de vrees bestond dat de inwoners nog dagenlang aan hoge concentraties koolmonoxide werden blootgesteld.

Bevolking

De meeste inwoners van Herkenbosch werden midden in de nacht geëvacueerd. Uit een enquête onder de bevolking blijkt dat 80 procent eerder had willen weten dat er een evacuatie dreigde. Veertig procent van de ondervraagden gaf later aan dat de evacuatie niet goed was verlopen.

Oorzaak onbekend

De grote brand op de Meinweg woedde vijf dagen lang; tweehonderd hectare natuur ging daarbij in vlammen op. Een klein uur nadat de brand op de eerste dag was bedwongen en het sein 'brand meester' werd gegeven, sloeg het noodlot opnieuw toe: door vliegende vonken, ook wel vliegvuur genoemd, laaide het vuur weer op.

De oorzaak van de brand is nooit achterhaald. Het vuur ontstond twee meter langs de verharde weg die dwars door de Meinweg loopt, op vele kilometers van de bewoonde wereld. Op die plek is een stuk glas gevonden, maar volgens onderzoekers is dit 'onwaarschijnlijk de oorzaak omdat het lag tussen de heide en de graspollen'.

Verspreiding

De verspreiding van het vuur in Nationaal Park de Meinweg ging razendsnel. Zonder problemen sloegen de vlammen over barrières, zoals zandpaden, wildroosters en spoorlijn de IJzeren Rijn. Door de harde en droge oostenwind verplaatste het vuur zich op een bepaald moment met een snelheid van meer dan een kilometer per uur. Honderden Nederlandse en in totaal 1600 Duitse brandweermannen werden ingezet voor het blussen.

Manege

Het grootste gevaar liepen de woonwijk Reewoude in Herkenbosch en manege Venhof. Daar werd door Defensie een stoplijn gemaakt van 40 meter breed en 250 meter lang. Achteraf blijft dat deze corridor onvoldoende ver was doorgetrokken bij de manege, waardoor het vuur daar makkelijk had kunnen overslaan. Maar als een geluk bij een ongeluk stopte het vuur daar spontaan. "Hoe de brand daar is gestopt, blijft onduidelijk", aldus de deskundigen.

Verbeterpunten

De onderzoekers komen met een aantal aanbevelingen. Zo moeten er betere waterreservoirs komen aan beide kanten van de grens. Tijdens de brand was er een groot gebrek aan bluswater. Ook zijn betere landkaarten nodig en moet er een steunzender komen waardoor de Duitse en de Nederlandse brandweer beter kan communiceren.

Een ander verbeterpunt heeft betrekking op de evacuatie. De onderzoekers vinden dat er veel is op- en afgeschaald de eerste dagen. Ze pleiten ervoor om 'iets langer in een hoger opgeschaald niveau te blijven dan op het eerste gezicht nodig lijkt'. Tot slot moeten burgers in de toekomst meer en eerder betrokken worden bij het proces van evacuatie, door hun argumenten in de overwegingen kunnen worden meegenomen.

L1mburg Centraal

Ons nieuws, jouw verhaal, dagelijks om 17:30 op L1 TV
Meer L1mburg Centraal op L1.nl/L1mburgCentraal

L1mburg Centraal: tuinders nemen afscheid van levenswerk

L1mburg Centraal: tuinders nemen afscheid van levenswerk

L1mburg Centraal: jukebox DJ geblokkeerd door Facebook

L1mburg Centraal: jukebox DJ geblokkeerd door Facebook

L1mburg Centraal: warme Moederdag, drukte bleef uit

L1mburg Centraal: warme Moederdag, drukte bleef uit

L1mburg Centraal: de pijn en hoop van VVV en Fortuna

L1mburg Centraal: de pijn en hoop van VVV en Fortuna

L1mburg Centraal: ouders omgekomen Shana strijden voor veiligere straat Amsterdam

L1mburg Centraal: ouders omgekomen Shana strijden voor veiligere straat Amsterdam

Komende dagen maxima van ca. 18 graden en enkele buien

Komende dagen maxima van ca. 18 graden en enkele buien

Logo 1Limburg

Ouders overleden dochter strijden voor verkeersveiligheid

Ouders overleden dochter strijden voor verkeersveiligheid

"Het rouwproces moet nog beginnen", vertellen Wanda en Ivar Leurs uit Venlo. Hun 22-jarige dochter Shana verongelukte twee maanden geleden in Amsterdam. Dankzij haar ouders wordt de gevaarlijke weg waarop het dodelijke ongeluk plaatsvond binnenkort aangepakt.

Programma's