Sunderum op Terschelling

Terschelling

Terschelling: Sunderums

Ze zijn er al een behoorlijke tijd mee bezig, de mannen van Terschelling. Bij voorkeur in het diepste geheim wordt er gewerkt aan pakken van natuurlijke materialen, zoals heide, stro, duinhelm, schelpen en kippenveren. Vaak wordt er teruggeblikt op een recente gebeurtenis en proberen de mannen de pakken erop af te stemmen. Vrouwen en kinderen weten traditioneel van niets, hoewel het behoorlijk wat moeite zal kosten om het geheim te houden.

Lege straten

Op 6 december komen de Sunderums tot leven. Soms toeterend met koehoorns en rammelend met kettingen spoken ze over het eiland. Het is het sein dat iedereen van straat moet. Wie zich nog op straat bevindt, loopt de kans door de Sunderums opgejaagd en vastgebonden te worden. Als de straten leeg zijn, gaan de Sunderums op zoek naar voordeuren van huizen die voor deze gelegenheid niet op slot zijn. Daar waar ze binnendringen, voeren ze toneelstukjes op. Vaak zijn het enkele Sunderums die een huis overvallen, maar er zijn ook gevallen bekend dat tientallen Sunderums aan een toneelstuk meededen. Sommige huizen in Baaiduinen schijnen in december 1977 zelfs meer dan honderd Sunderums over de vloer te hebben gehad [2].

Onherkenbaar

De Sunderums zijn altijd onherkenbaar: ze dragen maskers (grinzen) en verdraaien hun stemmen. In het toneelstukje dat ze opvoeren, passeren recente gebeurtenissen die op het eiland of in het dorp hebben plaatsgevonden, de revue. Voor de toeschouwers is het een sport om te proberen de Sunderums te ontmaskeren.

Dorpfeest

De Sunderumavond wordt afgesloten met een groot dorpsfeest waar iedereen welkom is, ook vrouwen en kinderen. Het hoogtepunt van de avond is het moment dat de Sunderums zichzelf ontmaskeren en zo aan het publiek laten zien wie ze zijn.

Sunderum betekent Sint-heer-oom. Het Sunderumfeest is vermoedelijk al een eeuwenoud volksfeest, misschien zelfs met voorchristelijke wortels. Het doel van het feest is het wegjagen van boze geesten en demonen. Het feest wordt gevierd in de dorpen Kaard, Kinnum, Baaiduinen, Midsland en Hoorn.

Sunderum

Ieder jaar op de avond van 6 december wordt op Terschelling Sunderum gevierd, een oud volksfeest dat teruggaat tot in de Middeleeuwen. Mannen van het eiland verdrijven op die avond, volgens de traditie, boze geesten.

Overdag is er niets te zien of te merken op het eiland, want Sunderum speelt zich pas ’s avonds in het donker af. Alle mannen uit de verschillende dorpen gaan onherkenbaar verkleed in zelfgemaakte pakken de straat op. Van oorsprong zijn deze pakken gemaakt van natuurlijke materialen als hei, zee-algen, schelpen of helm met een masker van jute. Kettingen en koehoorns worden toegevoegd als attributen om flink lawaai te maken. Tegenwoordig worden er echter ook wel moderne pakken gemaakt met moderne middelen om recente gebeurtenissen op het eiland uit te beelden.

In de avond gaan de Sunderums de straat op en dringen huizen binnen om daar met veel lawaai en een verdraaide stem de kwade geesten te verdrijven. De aanwezigen moeten zien te raden wie de Sunderum is, maar mogen dat niet hardop zeggen. Vrouwen mogen volgens de traditie tijdens Sunderum niet naar buiten. Vertonen zij zich wel op straat, mogen ze door de Sunderums achtervolgd worden of aan het hek vastgeketend. Ook kinderen mogen niet meedoen. Tegenwoordig verkleden ook steeds meer vrouwen zich op de avond.

Aan het einde komen Sunderums bijeen voor een dansfeest waar ook de vrouwen aanwezig zijn. De vrouwen mogen de Sunderums daar ontmaskeren.

Ook op Ameland wordt op dezelfde avond een soortgelijk feest gevierd, maar daar heet het Sunderklazen.

Info

Wanneer: maandag 6 december 2021 van 11:00 tot 23:00

Terug naar evenementen