L1 Cultuurcafé: 'De geschiedenis heeft een hoop voor mij bedacht'

L1 Cultuurcafé: 'De geschiedenis heeft een hoop voor mij bedacht'

De tweede roman van Jos Bours staat op het punt van uitkomen.

Bours komt uit Schinnen (geboren 1946), studeerde Nederlands in Nijmegen, en woont al tientallen jaren met zijn vrouw in Utrecht.

Hij is dramaturg, en theater- en romanschrijver. Zijn nieuwste roman heet Duvelsprie en is gebaseerd op historische personages, zo vertelt hij in L1 Cultuurcafé.

Uit persoonlijke interesse begon Bours zich op enig moment te verdiepen in zijn eigen stamboom en die van zijn vrouw.

Aan mijn kant allemaal armoedzaaiers, bij mijn vrouw Marlies allemaal boeren.

En daar kwam ik ook Anna tegen, die ooit getrouwd is geweest met een verre voorvader van mijn vrouw Marlies.

Ik dacht meteen, hier zit een verhaal in. Met die gedachte ben ik verder gaan rechercheren.
Jos Bours
|

Bours spitte een half jaar archieven door; stukken van de burgerlijke stand en de kerk bijvoorbeeld. De pastoors hebben vroeger allerlei dingen genoteerd, dopen, huwelijken, mét persoonlijke aantekeningen erbij, bijvoorbeeld 'dit is al het derde onwettige kind van deze vrouw'', of 'het was druk bij de bruiloft'.

De stamboom van Anna blijkt een ware schatkamer, barstensvol met kleurrijke types en verhaalwendingen die je zelf niet had kunnen bedenken.

Anna is 14 jaar als ze zwanger raakt van Jean. Ze trekt naar Schinnen om uit haar geboortestreek te ontsnappen. Jean overlijdt op de dag van aankomst in Schinnen.

Dan is er 10 jaar niks te vinden in de archieven over Anna, maar dan blijkt ze peettante te zijn geworden van de dochter van de veldwachter. En die veldwachter blijkt later gewurgd te zijn omdat ie lid was van de Bokkenrijders.

Nog weer later wordt de zoon van Anna kapelaan in een nabijgelegen dorp, waar hij zijn dienstmeisje zwanger maakt.

'Allemaal feitelijk', vertelt Bours, die voor zijn roman de historische personages en gebeurtenissen als leidraad gebruikte.

Er staat veel dialect in het boek, en op de laatste bladzijden staat ook een verklarende woordenlijst, met woorden als sjlatevogel (snaak).

De eigenheid van de mensen moet je proberen te vangen. Gemeenschapszin was waanzinnig belangrijk in die tijd.

En nog steeds. Wat de luuj zeggen, daar moet je je aan houden.
Jos Bours

De taal en het dialect maakten uiteraard onlosmakelijk onderdeel uit van die gemeenschap, maar ook verslagen van bijvoorbeeld de schepenbanken over de bokkenrijdersprocessen uit die tijd zijn veelal in het dialect.

Het zijn zeer subjectieve verslagen, maar gedetailleerd tot en met, opgesteld door de ondervragers. Jos Bours
|

Bours schetst in zijn roman Duvelsprie een beeld van het 18e-eeuwse Schinnen en omgeving. Hij schreef anderhalf jaar aan zijn boek. Aanstaande zaterdag 28 april wordt het gepresenteerd. In Schinnen.

L1 Cultuurcafé

Iedere zaterdag van 10:00 tot 13:00 uur op L1 Radio.

Ontdek hier eerdere afleveringen van L1 Cultuurcafé

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Komende dagen regelmatig regen en vanaf weekend zachter met veel wind

Komende dagen regelmatig regen en vanaf weekend zachter met veel wind

Begin 2020 voortvarend bij L1!

Begin 2020 voortvarend bij L1!

Programmagids L1 tijdens de feestdagen

Programmagids L1 tijdens de feestdagen

31 december en 1 januari op L1 TV: André Rieu in Schönbrunn

31 december en 1 januari op L1 TV: André Rieu in Schönbrunn

Kerstmis met Venlona: Nachtmis van Venlo op L1 TV

Kerstmis met Venlona: Nachtmis van Venlo op L1 TV

Magisch kerstconcert met Beppie Kraft en Martin Hurkens

Magisch kerstconcert met Beppie Kraft en Martin Hurkens

Logo 1Limburg

Programma's