Jonge Makers: Sharon Wesseling uit Heerlen

Jonge Makers: Sharon Wesseling uit Heerlen

Doofheid en dansvoorstellingen; het lijken twee dingen die niet makkelijk hand in hand gaan. Toch maakt Sharon Wesseling (27) uit Heerlen haar danstheater toegankelijk voor mensen die niets kunnen horen. 

De choreografe heeft zelf een gehoorbeperking, maar koos ondanks dat voor de dansacademie, waar ze afstudeerde met een onderzoek naar een meer inclusieve danscultuur voor doven en slechthorenden. Dit jaar maakt ze met ondersteuning van VIA ZUID een speciale dansvoorstelling voor festival Schrittmacher die zich richt op de wereld van doven en slechthorenden.

|
Iedereen heeft een innerlijk ritme, dat kan van alles zijn, tappen met je hand op je knie, of beweging, een hartslag. Je hoeft niet te kunnen horen om een ritme te herkennen of dans te kunnen ervaren. Sharon Wesseling

Basisschool
Zelf was Sharon zich vroeger niet bewust van haar gehoorbeperking; “Ik wist gewoon niet beter. Op een gegeven moment kregen mijn ouders van de basisschool de opmerking dat het niet zo goed ging met me daar. Ze vroegen of er wat aan de hand was omdat ik altijd naar het gezicht van de leraar keek en naar voren leunde. Toen hebben ze me vooraan in de klas gezet en toen ging het beter, want ik zat zo dichter bij de geluidsbron.”

Veertien operaties
De Heerlense danseres hoort inmiddels weer zo’n tachtig procent, maar als kind was ze bijna volledig doof. Door chronische middenoorontstekingen onderging ze veertien operaties. Dat heeft gevolgen voor haar gehoor, maar ook voor haar evenwichtsorgaan. Ze verstaat mensen vaak niet goed, raakt soms uit balans en is hypergevoelig voor bepaalde geluiden, zoals hoge tonen.

Harde muziek
Dat bleek op de dansacademie een obstakel te zijn; “Door mijn operaties ben ik heel gevoelig geworden voor bepaalde geluiden en op de dansacademie zat ik in een repetitieproces met een choreograaf die de muziek maar steeds hard bleef zetten. En ik moest continu vragen of die muziek wat zachter mocht. Natuurlijk kunnen zij ook niet aan mij zien dat ik ergens last van heb, maar ik vond het toen wel een beetje genoeg geweest om steeds te moeten uitleggen waarom die muziek zachter moest, want het moet voor iedereen toegankelijk zijn.”

Inclusiviteit
Wesseling raakte daardoor gemotiveerd om meer bewustwording te creëren rondom geluid en de betekenis daarvan. Ze startte haar afstudeer onderzoek daarom rondom inclusiviteit voor doven en slechthorenden in dans, en sindsdien heeft ze zich verbonden aan dat thema.

Je eigen ritme
In de voorstelling die Sharon maakt voor Schrittmacher is er zowel stilte als geluid. In veel stukken is zowel een metronoom te horen als ook muziek. Maar deze twee lopen niet gelijk en de dansers dansen ook nog eens een keer op een ander ritme dan de metronoom en de muziek. Dat is voor de horende kijker best verwarrend. “Dat is ook de bedoeling” lacht Wesseling. Ze wil mensen ervan bewust maken dat je niet perse geluid hoeft te horen om iets te snappen en om een ritme te ervaren. “Iedereen heeft een innerlijk ritme, dat kan van alles zijn, tappen met je hand op je knie, of beweging, een hartslag. Iedereen heeft een eigen innerlijk ritme. Je hoeft niet te kunnen horen om een ritme te herkennen of dans te kunnen ervaren.”

Ongehoord
De dansvoorstelling is tevens een dialoog met het publiek. Daarin gebruiken de dansers ook gebarentaal. “Ze voeren dan eigenlijk een gesprek met het publiek zonder dat er wordt gepraat. De voorstelling wordt waarschijnlijk gespeeld voor mensen die wel kunnen horen; de vraag is of zij dit dan begrijpen. “Misschien niet” zegt de choreografe. “Maar je kunt het ook omdraaien: mensen die doof zijn en die gaan naar een dansvoorstelling, die begrijpen dat ook niet als de muziek de grote rol speelt in zo’n stuk.”

Achterstand
De samenleving is nog niet voldoende ingericht op doven en slechthorenden, vindt ze. “Het begint langzaam wel, ook door de persconferenties met Irma Sluis en nu eindelijk de gebarentaal is erkend als een officiële taal, sinds 2020. We zijn onderweg, maar ik denk dat Nederland wel een beetje achterloopt.” Zo zijn er in Engeland danscompanies voor doven en is er in andere landen standaard een doventolk bij belangrijk nieuws. “Je had in Nederland ooit het handtheater, maar dat bestaat ook niet meer doordat de subsidie werd stopgezet.”

Ambassadrice
Het is nu wel een ‘hot topic’ vertelt Wesseling, met meer jongeren die gehoorproblemen hebben. Daardoor komt er wel steeds meer aandacht voor mensen met gehoorbeperkingen. “Maar ik vind het belangrijk dat het vanuit een oprecht hart wordt gedaan. Kijk, ik verdiep me helemaal in die dovencultuur en de historie daarvan. Ook de gebarentaal, dat kost gewoon heel veel tijd, dat is een commitment. “ Dat maakt de jonge choreografe misschien wel de ambassadrice van het doventheater. “Ik hoop het, ik hoop in ieder geval dat ik daar een kleine rol in mag spelen zodat het allemaal wat toegankelijker wordt!” besluit ze.

De voorstelling ‘Innerlijk ritme’ speelt op 9, 10 en 11 juli op festival Schrittmacher in Heerlen.

L1 Cultuurcafé

Iedere zaterdag van 10:00 tot 13:00 uur op L1 Radio.
Ontdek hier eerdere afleveringen van L1 Cultuurcafé

Live optredens uit het L1 Cultuurcafé verzamelen we hier, ook in abonnement als podcast.

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

L1mburg Centraal - 4 augustus 2021

L1mburg Centraal - 4 augustus 2021

L1mburg Centraal: Kees heeft de Mooiste Truck van Nederland

L1mburg Centraal: Kees heeft de Mooiste Truck van Nederland

L1mburg Centraal: er wordt weer volop gedatet

L1mburg Centraal: er wordt weer volop gedatet

Pride Week: Barbara en haar onderzoek naar jonge transgenders

Pride Week: Barbara en haar onderzoek naar jonge transgenders

L1mburg Centraal: campings pakken de draad weer op

L1mburg Centraal: campings pakken de draad weer op

L1mburg Centraal: boeren hopen dat in oogst geen zware metalen zitten

L1mburg Centraal: boeren hopen dat in oogst geen zware metalen zitten

Logo 1Limburg

Programma's