Dinsdag 15 en 22 november:  Oorverdovende ‘oorlog’ in Eben

Dinsdag 15 en 22 november: Oorverdovende ‘oorlog’ in Eben

Cramignon zoals die moet zijn



eben1.JPG
Een eigen fanfare hebben Les Bleus (de Blauwen) niet meer, die moeten ze van het dorpje iets verderop inhuren. Gerechtigheid is er wel. ‘Aartsvijand’ Les Rodjes, zoals de roden in het Waals genoemd worden, kampen met hetzelfde probleem. Gelukkig is de oplossing voor hun probleem ook te vinden in datzelfde naburig zusterdorpje Emael, op een steenworp van de Belgisch-Nederlandse grens. Het is slechts 5 kilometer van het stadscentrum van Maastricht, maar toch bevind je je hier in een andere wereld. Frans (of Waals) is hier de voertaal en het bier smaakt er nóg beter, vooral door het vaste glaasje pékèt (jenever) erbij.



eben2.JPG
Wat knokken is, dat weten de inwoners van Eben-Emael, al hadden ze liever wat meer gevochten om de Duitse invasie op 10 mei 1940 tegen te houden. Voordat ze een schot hadden kunnen lossen, stonden de Duitsers, na een klassiek geworden verrassingsaanval, al boven op het beroemde, onneembare geachte Fort van Eben-Emael dat de toegang tot het Albertkanaal en de Maasvallei moest beschermen. Het enige wat er daarna nog te knokken viel, was in de jaren zestig en zeventig rond de taalstrijd, maar ook dat bijltje is inmiddels begraven, al steekt er altijd nog wel een stukje van het handvat boven het graf uit.



eben4.JPG
Zeven Vlaamse dorpen in de Jekervallei gingen, in ruil voor Voeren, over naar de nieuwe Franstalige gemeente Bassenge. De namen werden verfranst: Beurs werd Boirs, Wonk werd Wonck, Glaaien werd Glons, Rukkelingen-aan-de-Jeker werd Rockelange-sur-Geer, Bitsingen werd Bassenge, Emaal werd Emael maar Eben bleef Eben. En Fourons werd Voeren.



eben5.JPG
Nu valt er alleen nog maar te knokken om de cramignon, een middeleeuwse rijdans, al moet je dit knokken niet meer te letterlijk nemen. Dat was in de jaren vijftig wel anders, want toen besloot de gemeenteraad dat de beide partijen zich tijdens de cramignon niet dichter dan 50 meter mochten naderen. Les Bleus en Les Rodjes hebben ieder hun eigen cramignon in Eben, maar op de derde zondag van oktober trekken de jonkheid van beide partijen er tegelijk op uit om hun cramignon te dansen op de muziek van de ‘geleende’ fanfares. Ieder vertrekt vanuit zijn eigen zaal. De roden uit ‘Les Fanfares d’Eben’ en de blauwen uit de 100 meter verderop gelegen zaal ‘Saint-George’.



Geregistreerde bruiden



eben6.JPG
Voordat het zover is, is er eerst de telling geweest van de bruiden. Het hele jaar door is er in de verre omtrek door beide partijen druk geronseld om de ongehuwde meisjes, gekleed in de meest exotische bruidsjurken, in hún cramignon te laten meespringen. Wie de meeste bruiden in zijn cramignon heeft dansen, wint, wat een hoog aanzien voor lange tijd in het dorp garandeert. De bruiden moeten zich dan wel eerst laten registreren in de zaal van hun keuze.

Een eer om van te huilen



eben7.JPG
Om half vier is het dan zo ver. De kapitein van de jonkheid van Les Rodjes komt met zijn bruid naar buiten. Een grote eer en het meiske moet er dan ook van huilen. Fanfare Sainte Cécile begint te spelen, het eigen cramignonlied van Les Rodjes. De strijd kan beginnen. Pas als alle cramignonparen uit de zaal vertrokken zijn, mogen Les Bleus vanuit hun eigen zaal naar buiten. Onder de tonen van het andere ingehuurde muziekgezelschap uit Emael, fanfare ‘Les Anciens Chapeliers de la vallée du Geer’, trekken ook zij eropuit. Natuurlijk hebben ook Les Bleus een eigen cramignonlied.



‘Slag bij Eben’



eben8.JPG
Eben is maar een klein dorp, dus de confrontatie kan niet uitblijven. Op het moment dat de fanfares elkaar passeren, breekt de hel los. Zoiets als de slag bij om Waterloo, waarbij de legers oog aan oog met musket en opgestoken bajonet tegenover elkaar stonden. Alleen zijn wapens in Eben muziekinstrumenten. Oorverdovend en om het hards staan de twee fanfares recht tegenover elkaar ieder hun eigen cramignonlied te spelen, met een kakofonie van geluid tot gevolg. Sommige bruiden en hun kapiteins gaan op de schouders en moedigen de menigte aan.



Een mooiere, kleurrijkere maar vooral oorverdovender chaos heb ik nog nooit meegemaakt. Oorlog op de vierkante meter!
Maar zo heeft oorlog toch nog iets heel leuks!

Logo 1Limburg

Dopingzondaar smet op Giro-winst Dumoulin

Dopingzondaar smet op Giro-winst Dumoulin

Tom Dumoulin is boos en ontdaan nu een oud-ploeggenoot mogelijk ook doping heeft gebruikt bij de Giro d'Italia in 2017, het jaar waarin hij de Giro won. Knecht Georg Preidler had al bekend bloeddoping te hebben gebruikt vanaf 2018.

Programma's