De Heiligdomsvaart: stokoud maar steeds anders

De Heiligdomsvaart: stokoud maar steeds anders

Maastricht herdenkt tot volgende week zondag haar eerste bisschop: St. Servaas.

Dat gebeurt tijdens de Heiligdomsvaart. Met tal van religieuze festiviteiten zoals de twee ommegangen waarin de relieken van Servaas getoond worden. Naast dit religieuze feest zijn er ook tal van culturele evenementen zoals concerten, exposities en filmvertoningen rond de patroonheilige van Maastricht. Deze vorm van de Heiligdomsvaart is redelijk recent ontstaan, ondanks de indrukwekkende ouderdom van het feest.

De Heiligdomsvaart werd al georganiseerd in de Middeleeuwen. Over de hoofdpersoon Servatius die herdacht wordt is dan maar nauwelijks iets bekend. Hij zou geleefd hebben in de vierde eeuw maar het is zelfs maar de vraag of hij wel echt bisschop van Maastricht is geweest. Zijn leven is een legende die pas vele eeuwen na zijn dood opgeschreven is. Dat gebeurde in de late 15 eeuw, door Henric van Veldeke.

In de 16e eeuw werd de traditie van de Heiligdomsvaart afgeschaft als het opkomende protestantisme leidt tot veel kritiek op reliekenvertoningen en het verlenen van aflaten. Pas in de 19e eeuw durft de Maastrichtse katholieke kerk het aan om de Heiligdomsvaart opnieuw te organiseren.

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het zeven-jaarlijkse religieuze feest danig van karakter. In 1948 leidde bisschop Lemmens de pontificale hoogmis, het rijke Roomse Leven nog in volle glorie.

Dat geldt ook nog zeven jaar later als diverse Limburgse bisschoppen uit missiegebieden uit de hele wereld naar de Heiligdomsvaart afreizen. In open koetsen rijden ze door Maastricht.

Dat verandert in 1969. Het Tweede Vaticaans Concilie is voorbij, de priester staat tijdens de mis niet langer met de rug naar het volk en het celibaat staat ter discussie. Buiten de kerk is de verbeelding aan de macht en ook de Heiligdomsvaart moet anders. Met een beatmis, avonden over ontwikkelingssamenwerking en een dominee op de preekstoel. Die trend zet door, ook onder bisschop Jo Gijsen. Met een popconcert op het Vrijthof en een ommegang die steeds meer theatrale kenmerken draagt.

Ine Sijben dook in de geschiedenis van de Heiligdomsvaart en maakte de volgende reportage:

Zie ook: Terugkijken: de Ommegang van de 55ste Heiligdomsvaart in Maastricht

L1 Cultuurcafé

Iedere zaterdag van 10:00 tot 13:00 uur op L1 Radio.
Ontdek hier meer L1 Cultuurcafé

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Logo 1Limburg

Keepers niet blij met 'Limburgse' WK-bal

Keepers niet blij met 'Limburgse' WK-bal

De Egyptische doelman Essam Al-Hadari moet in Rusland niets hebben van de nieuwe WK-bal. "Als keeper zijn wij het slachtoffer van het beleid van de FIFA'', betoogde de 45-jarige veteraan.

Programma's