Dagboek India: Happy Diwali

Dagboek India: Happy Diwali

Achter de roestige tralies in de slaaptrein van Dehra Dun naar Varanasi staar ik door het open raampje de verte in. Op de achtergrond hoor ik vaag het schelle stemmetje van de theeverkoper, die om de vijf minuten met een aluminium kan de treinreizigers van zijn Indiase thee wil voorzien. De trein rolt stapvoets over de oude rails. Verkopers rennen bijna hysterisch langs de trein. Smekend proberen ze hun koopwaar aan te bieden, alsof deze trein de laatste ooit zal zijn. Lees het hele dagboek >>>

Mijn gedachte dwalen af naar de paradox van Lakshmi, een Godin die binnen het Hindoeïsme als moeder van het universum wordt beschouwd. Vier dagen geleden werd ze extra vereerd tijdens het jaarlijkse lichtjesfeest Diwali. In Dehra Dun ontkwam ik er niet aan. De stad, 200 kilometer ten noorden van Delhi, ligt in de eerste heuvels van het Himalaya-gebergte.

Van de rijkste klassen tot aan de sloppenwijken zijn de huizen, hutjes en krotten allemaal versierd. De bewoners hebben kaarsen ontstoken om de Godin te vereren. Lakshmi wordt afgebeeld als een jonge vrouw en weerspiegelt Geluk, Schoonheid en Vruchtbaarheid. De kaarsen zorgen ervoor dat zij kan zien waar ze naar binnen moet gaan.

Ik sta midden in de stad onder een druk viaduct, waar een smal en verontreinigd riviertje stroomt. Krotten staan langs het stinkende water en tientallen kinderen in de leeftijd van 1 tot 10 jaar zwerven rond over de vuilnisbelt aan de andere kant van de rivier. Zij worden door ouders de stad in gestuurd om bruikbaar afval te verzamelen. De gemeente geeft er een schamele vergoeding voor. De ouders zijn in geen velden of wegen te bekennen en de verwaarloosde kinderen weten maar al te goed dat Lakshmi het Geluk en Schoonheid voor een ander heeft bewaard!

Het is bijna onwerkelijk om te zien hoe deze tragiek ongegeneerd samen gaat met één van 's werelds snelst groeiende economieën. In de praktijk veroorzaakt deze snelle groei een steeds grotere kloof tussen arm en rijk. Bovendien draagt het kastenstelsel genadeloos bij aan de ongelijke verdeling van schoonheid en geluk.

Ondanks de voor mij pijnlijke beelden, word ik hier hartelijk ontvangen door de kinderen. Ze laten even hun zak met vuil vallen om mij een 'Happy Diwali' te wensen. Nadat ik hen welgemeend de wens teruggeef, fluisteren de duivels van de werkelijkheid mij de waarheid in: zelfs de meest dappere goden willen hier niet zijn.

Dan klinkt een mannenstem vanuit één van de krotjes. Wuivend maakt hij mij duidelijk dat ik moet komen. Ik steek, met al mijn moed, angst en onwetendheid, op mijn slippers de ondiepe rivier over. Het voelt aan als een open riool en zo ruikt het ook. Langs mij wroeten drie biggen hun neus in de bodem van de rivier. De rookpluimen van verbrand plastic trekken aan me voorbij. Voor me wast een driejarig meisje -met slechts een verscheurd bovenshirtje- haar gezicht. Wat zou ik graag willen dat ik nu wakker word en dit scenario alleen in slechte dromen past.

Gedesillusioneerd sta ik aan de andere kant van de rivier. De man, een veertiger, groet me pathetisch en trekt me zijn hutje binnen. In het krot van drie bij drie en anderhalve meter hoog branden twee kaarsjes voor een afbeelding van Lakshmi. Niet lang daarna maak ik kennis met zijn drie broers en reikt hij me een ijzeren beker water aan. Ik sla het gebaar af, waarop de man enigszins gepikeerd vraagt wat het probleem is. Met een cynische glimlach en een fictieve zucht accepteer ik de beker water. "No problem", spreek ik leugenachtig.

De vier mannen lachen opgelucht, zo lijkt,. Ze lijken allen gespannen te wachten op mijn eerste slok water. Ondanks dat ik niets laat merken bekruipt mij de angst van alle ziektes die ik ken. Maar ik weet ook dat een afwijzing van het water een klap in hun gezicht zal zijn. Voor één keer hoop ik dat Lakshmi ook mij het geluk zal brengen en ik zonder ziektes het land kan verlaten. Vriendelijk lachend nip ik aan het water, alsof het een duur glas wijn is. Het ijs is gebroken…

"Daar, kijk.. dat zijn mijn zeven kinderen", roept de gastheer trots. Door de zeilopening van het hutje wijst hij naar de kinderen die op de vuilnisbelt werken. De vraag ligt op mijn lippen waarom hij niet aan het werk is, terwijl de kinderen voor de kost moeten zorgen. Ik besluit om het vuur niet warmer te maken dan het is en me te richten op het verzinnen van een geloofwaardig excuus om weer weg te komen.

Gisteren nog zag de omgeving van een 'sloppenkind' er heel anders uit vanachter mijn camera. Iets buiten de hectiek van het centrum ligt het splinternieuwe "Hope Home". Het is opgericht door het uit Dehra Dun afkomstige echtpaar Lawrence en Manju. Zij richten zich met de Agnes Kunzen Society onder andere op de leefomgeving voor kinderen. Hun visie is dat in het Hope Home kinderen uit de sloppenwijken, die van een reguliere opleiding genieten, een veilige leefplek moeten hebben. Waar ze niet meer hoeven bezig te zijn met overleven en werken, maar waar ze kunnen studeren, spelen en bovenal gewoon kind kunnen zijn.

Ik was daar gisteren samen met de uit Elsloo afkomstige Silvia Struik van de Stichting Hope India. De stichting heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat er vanuit Limburg geld werd gegenereerd. Er staat nu een prachtig tehuis voor 150 kinderen. Ik zag een dag lang kinderen die moeiteloos integreerden met de normale schoolkinderen. Het verschil tussen 'sloppenwijk-kinderen' en kinderen uit de rijkere klassen is mede door de schoolkostuums niet meer zichtbaar. Iedereen is hier gelijk!

Kinderen van het Hope Home kunnen eindelijk opgroeien zonder dat een kind wordt gestigmatiseerd en gediscrimineerd. Het geeft mij bijzonder veel hoop dat dit een manier is om het kastenstelsel te breken en de 'laagste klassen' vloeiend te kunnen laten integreren met die groeiende economie, waar vooralsnog enkel de hoge kasten van profiteren.

Hoe precies is mij nog steeds niet helder. Het was een flits. Maar net voordat de vier mannen het eten willen bereiden heb ik met een, in scene gezette, paniekactie de dans kunnen ontspringen. Het eten in deze krottenwijk is niet aan mijn Westerse maag besteed. Net voordat ik de brug weer opklim op weg naar het welvarende centrum van de stad, strijk ik een werkende jongen over zijn hoofd en wens hem een welgemeend "Happy Diwali". Ik sta weer met beide benen op de grond, waardoor mijn romantische parodie van het Diwali-feest is vervangen door de werkelijkheid van het echte India. Religie is voor deze mensen misschien wel het enige is waar ze in durven te geloven. Terwijl ze dagelijks ervaren dat ze voor de fysieke wereld, pijnlijk genoeg, niet bestaan.

Met deze gedachte reis ik terug naar Varanasi, de meest heilige Hindoeïstische stad aan de Ganges. Mijn vervlogen hoop op Lakshmi heeft in ieder geval een plaats gekregen. Het werk van de twee bevlogen Indiërs Lawrence en Manju, met steun van Stichting Hope Project India, overtreft in ieder geval de Diwali-godin ruimschoots.

Marijn Poels, oktober 2009

Terug naar L1mburg Helpt pagina >>>

Logo 1Limburg

Programma's

Limburg Doc

Limburg Doc is dé plek op L1 voor tv-documentaires over onderwerpen uit eigen regio. Tevens een platfom voor jonge makers. Op zaterdag om 18:00 uur en zondag 11:00, 13:00 en 15:00 uur.

Onze Mijnwerkers

Over mijnen en mijnwerkers

Blaaskracht

TV-programma Blaaskracht gaat over harmonieën en fanfares. Ieder laatste weekeinde van de maand worden verhalen verteld over het muziekleven. Met ook concert-opnames.

L1SPRT

L1SPRT maakt dagelijks een rubriek aan het einde van het nieuwsprogramma op tv. Op zaterdag met samenvattingen Jupiler League. Op zondag om 17:40 uur is er een lang sportprogramma.

Muziekfabriek

Optreden in de Muziekfabriek op L1 TV staat bij veel Limburgse bands hoog op het verlanglijstje. Roemruchte namen kwamen er al voorbij: Rowwen Hèze, Volumia!, De Heideroosje en Neet oèt Lottum.

L1NWS

De eerste tv-uitzending van L1NWS is om 17:30 uur, zeven dagen per week. Op ieder half uur wordt deze uitzending herhaald en bij grote actualiteiten is er een 'verse' nieuwsuitzending.

L1 Cultuurcafé

Iedere zaterdag op L1 Radio (10:00-13:00 uur) een programma vol kunstzinnige en minder zinnige cultuur. Met o.a. wekelijkse rubrieken De Vereniging en Emil en de Muziek.

Plat-eweg

Plat-eweg is het dialect-muziekprogramma van Limburg, samengesteld en gepresenteerd door Henk Hover. Iedere zaterdagmiddag om 13:00 en doordeweeks om 19:00 uur. Met maandelijks de L1 Limbo Top 10.

L1mbo Top 10

L1mbo Top 10, elke maand de tien beste Limburgstalige liedjes, plus een opvallende nummer 11

Nieuw uit Limburg

Nieuw uit Limburg: Extra de aandacht voor kwaliteitsmuziek uit onze eigen provincie. Die plaat hoor je dan een week lang heel vaak op L1 Radio!

Van Horen Zeggen

Waargebeurde, persoonlijke verhalen die je een glimlach bezorgen, hardop laten lachen, meeslepen, raken én verhalen waar je mond van openvalt

De Stemming

Interview- en discussieprogramma van L1 Radio met politiek, cultuur, economie, wetenschap en media. Verder debat, een column en altijd live-muziek. Iedere zondag van 11:00 tot 13:00 uur..

Postbus 31

Postbus 31 is het best beluisterde programma van L1 Radio, zondag van 09:00 tot 11:00 uur. Via presentator Pieter Kiewied feliciteren Limburgers Limburgers. En Tips voor de zondag.

Óngerwaeg

Óngerwaeg zoekt naar bijzondere verhalen van gewone mensen. Presentator Bas van der Zwaan en 'zijn mannen' reizen door de hele provincie. Dagelijks op L1 TV: 17:00, 19:00, 22:00 uur.

Tour de L1mbourg

Dagelijks live wielerprogramma tijdens de Tour de France, steeds vanuit een andere Limburgse gemeente. Van 30 juni t/m 23 juli op L1 TV en L1 Radio.

Stemmingmakers

Stemmingmakers: een serie diepgravende interviews met markante en spraakmakende Limburgers

Video Power

Video Power: een podium voor talentvolle regionale filmmakers

Klassieke Avond van L1

De Klassieke Avond is iedere zondag op L1 Radio te beluisteren, van 18:00 tot 21:00 uur. De avond begint met een goed gesprek met een muzikale gast, gevolgd door L1-concertopnames.

Limburg van Boven

We vliegen met een helikopter boven onze prachtige provincie. Zo heb je Limburg nog nooit gezien!

Cultura Nova

Cultura Nova opent met Firebirds van Theater Titanick en L1 is er live bij

Gedreven Maatwerk

​Gedreven Maatwerk: Verhalen over mensen bij de philharmonie zuidnederland, elke zondagavond op L1 TV

Limburgs Land TV

Limburgs Land TV, op zaterdag en zondag, is de televisieversie van het populaire L1 Radioprogramma

Verborgen Verlangens

In de serie Verborgen Verlangens gaan de wensen van mantelzorgers in vervulling.

Oud Limburgs Schuttersfeest

Oud Limburgs Schuttersfeest, zondag 2 juli in Merkelbeek

Natuurlijk Limburg

Met Edmond Staal van Het Limburgs Landschap maakt programmamaker Maurice Nijsten wandelingen door een Limburgs natuurgebied. De nieuwe serie begint in september 2017.

Limburgs Land

Ger Houben is een vaste waarde op L1 Radio met Limburgs Land, iedere zaterdagochtend van 08:00 tot 10:00 uur. Over natuur en milieu in onze provincie en natuurlijk nuttige tuintips.

Wunderbar

Voor de vele liefhebbers in Limburg: Duitse schlagers, blaaskapellen en volkstümliche muziek in Wunderbar, iedere zaterdag van 16:00 tot 19:00 uur op L1 Radio. Presentatie: Rick Cremers.