Dagboek Ghana: gezegende serie is het halve werk

Dagboek Ghana: gezegende serie is het halve werk

Vanaf voorjaar 2015 zendt L1 de derde reeks L1mburg Helpt uit, over Limburgse vrijwilligers in ontwikkelingslanden. Tijdens zijn reizen houdt de filmmaker een dagboek bij. Ik lig op m´n blote buik in de opening van een rotsspleet op een hoogte van

Dertig minuten geleden liep ik samen met Jan Fleurkens, ambassadeur van stichting Kalebas, het authentieke Noord-Ghanese dorpje binnen. Niet ver van de grens met Burkino Faso. Een verzameling van zo'n vijftig kleine ronde lemen hutjes met platte daken. Ze staan dicht op elkaar en zijn verbonden door lage muurtjes. Sommige hutten staan wat verder uit elkaar, waardoor een kleine binnenplaats is gevormd.

Skeletten
Overal hangen skeletten en geraamtes van beesten. Ik hoor getrommel op de achtergrond. Langs de geelgrijze wanden van de dorpsmuur rent een jongen met een stok achter een rollende fietsvelling aan. Het is bloedheet en al het water dat ik drink loopt meteen weer door mijn poriën naar buiten. Aan het begin van het dorpje zit een man, midden vijftig, tegen enkele koeienvellen. Op een altaar dat in de kleuren van Ghana is geschilderd. Hij draagt een typisch West Afrikaans petje en een goedkoop gewaad. Op de hoek van zijn altaar zit een puber die na elke zin van het dorpshoofd een kreet slaakt. Waarom? Geen flauw idee.

 

Voodoo
Ik wil slechts mijn verhaal maken en in zijn dorp filmen, maar daarvoor moeten we eerst door een theatraal voodoo ritueel. Twee kippen moeten worden geofferd, 500 meter verderop in de grotten van de voodoop-meester. Halverwege de klim naar de grot worden ons de regels opgelegd. Geen schoenen en T-shirts aan. En daar klimmen we de laatste meters met ontbloot bovenlijf op blote voeten over de hete keien naar de grot.

Offergrot
De meester zit al klaar in zijn duistere offergrot, hij wist van onze komst. Wellicht een sms gekregen van het dorpshoofd. Alhoewel, ze lopen hier nog in koeienvellen en maken slippers van kapotte autobanden. Hij zal wel een oeroude tam-tam hebben ontvangen. Dat past iets beter bij het authentieke beeld wat ik zie.

De voodoomeester begroet ons niet en blijft star voor zich uit kijken. Achter hem zitten twee mannen die flinke messen aan de rotswand slijpen. Af en toe kijken ze ons, al slijpend, met een half oog aan. “Twee kippen, toch”? vragen ze. “Uh.. ja, twee kippen”, antwoorden we onzeker. “Dat is dan 40 Ghanese chilling”, zegt één van hen en houdt zijn hand open. De hulpjes geven het geld onderdanig aan de meester. Eén van de messenslijpers staat op en neemt één kleine witte kip uit het rieten mandje dat pal naast me staat. De vleugels van het veel te jonge beestje slaan in mijn gezicht. Ik schat het beestje nog geen vier maanden oud.

Veer uit de kont
De meester ontvangt de kip en houdt die boven zijn hoofd aan de vleugels vast. Hij draait er wild mee in het rond en mompelt in een niet verstaanbare taal. Hij houdt het beestje met gestrekte armen voor zich uit en trekt met één hand de achterste veer uit de kont van de kip. Het beestje protesteert even maar weet ook dat hij in de gemene greep van de meester verloren is. Hij neemt het mes en snijdt bij de hals de ader door. Het bloed sijpelt op de hoop skeletten en de veren van eerder geofferde beesten. Dan laat hij de kip plotsklaps los. Ze spartelt en fladdert door de donkere hoeken van de grot waarna ze uiteindelijk levenloos neerploft. Er is werkelijk niets wat me herinnert aan thuis. 

Wifi
Nou ja, precies op dat moment dat het beestje neervalt, krijg ik een whatsapp binnen. Nog verbouwereerd van het brute ritueel en het intense ik-zit-aan-het-einde-van-de-wereld gevoel val ik in een andere verbazing. Of misschien wel juist de realiteit. Het einde van de wereld heeft ook wifi. Zo staan we hier met één been in de middeleeuwen en het andere been in de digitale ontwikkeling van Ghana.

Ik durf niet te kijken waar de wifi-verbinding vandaan komt. Misschien wel uit respect voor de kip die voor mij haar leven gaf. De tweede kip wordt niet geofferd. Waarom weet ik niet, maar ik heb er vrede mee. Het gedode offer wordt door de messenslijpers achter de rots kaalgeplukt en, zo lijkt, klaargemaakt voor het avondeten.

De voodoo meester heeft zich vanmiddag in ieder geval kostelijk vermaakt. Twee van die blanken voor zich, in hun blote bast liggend op de hete rots. Zij die de dubbele prijs betaalden om te mogen zien hoe de meester hier die kip slachtte en hoe de blanken uiteindelijk het avondeten in het dorpje betaalden.

Bedrogen…of is dit nu net de wijze waarop een groot deel van Ghana zich in de afgelopen decennia uit de extreme armoede heeft weten te trekken? De blanke Europeaan trapt er immers toch wel in.

Marijn Poels, november 2014

Logo 1Limburg

Programma's

Limburgs Land TV

Limburgs Land TV, op zaterdag en zondag, is de televisieversie van het populaire L1 Radioprogramma

Blaaskracht

TV-programma Blaaskracht gaat over harmonieën en fanfares. Ieder laatste weekeinde van de maand worden verhalen verteld over het muziekleven. Met ook concert-opnames.

Óngerwaeg

Óngerwaeg zoekt naar bijzondere verhalen van gewone mensen. Presentator Bas van der Zwaan en 'zijn mannen' reizen door de hele provincie. Dagelijks op L1 TV: 17:00, 19:00, 22:00 uur.

Klassieke Avond van L1

De Klassieke Avond is iedere zondag op L1 Radio te beluisteren, van 18:00 tot 21:00 uur. De avond begint met een goed gesprek met een muzikale gast, gevolgd door L1-concertopnames.

L1NWS

De eerste tv-uitzending van L1NWS is om 17:30 uur, zeven dagen per week. Op ieder half uur wordt deze uitzending herhaald en bij grote actualiteiten is er een 'verse' nieuwsuitzending.

AvondGasten

AvondGasten, met sprankelende gasten. Over politiek, sport, kunst, cultuur, economie en maatschappelijke onderwerpen. Op weekdagen om 17:55, 20:55 en 22:55 uur op L1 TV.

De Stemming

Interview- en discussieprogramma van L1 Radio met politiek, cultuur, economie, wetenschap en media. Verder debat, een column en altijd live-muziek. Iedere zondag van 11:00 tot 13:00 uur..

Natuurlijk Limburg

Met Edmond Staal van Het Limburgs Landschap maakt programmamaker Maurice Nijsten wandelingen door een Limburgs natuurgebied. Met altijd oog voor details. De nieuwe serie begint in september 2017.

Muziekfabriek

Optreden in de Muziekfabriek op L1 TV staat bij veel Limburgse bands hoog op het verlanglijstje. Roemruchte namen kwamen er al voorbij: Rowwen Hèze, Volumia!, De Heideroosje en Neet oèt Lottum.

Plat-eweg

Plat-eweg is het dialect-muziekprogramma van Limburg, samengesteld en gepresenteerd door Henk Hover. Iedere zaterdagmiddag om 13:00 en doordeweeks om 19:00 uur. Met maandelijks de L1 Limbo Top 10.

Limburgs Land

Ger Houben is een vaste waarde op L1 Radio met Limburgs Land, iedere zaterdagochtend van 08:00 tot 10:00 uur. Over natuur en milieu in onze provincie en natuurlijk nuttige tuintips.

Limburg Doc

Limburg Doc is dé plek op L1 voor tv-documentaires over onderwerpen uit eigen regio. Tevens een platfom voor jonge makers. Op zaterdag om 18:00 uur en zondag 11:00, 13:00 en 15:00 uur.

L1 Cultuurcafé

Iedere zaterdag op L1 Radio (10:00-13:00 uur) een programma vol kunstzinnige en minder zinnige cultuur. Met o.a. wekelijkse rubrieken De Vereniging en Emil en de Muziek.

LEF!

LEF! biedt iedere zondag podium aan jong talent uit de wereld van harmonie en fanfare. Een samenwerking van L1 en LBM. Presentatie: Sef Thissen.

L1SPRT

L1SPRT maakt dagelijks een rubriek aan het einde van het nieuwsprogramma op tv. Op zaterdag met samenvattingen Jupiler League. Op zondag om 17:40 uur is er een lang sportprogramma.

Postbus 31

Postbus 31 is het best beluisterde programma van L1 Radio, zondag van 09:00 tot 11:00 uur. Via presentator Pieter Kiewied feliciteren Limburgers Limburgers. En Tips voor de zondag.

Wunderbar

Voor de vele liefhebbers in Limburg: Duitse schlagers, blaaskapellen en volkstümliche muziek in Wunderbar, iedere zaterdag van 16:00 tot 19:00 uur op L1 Radio. Presentatie: Rick Cremers.