Column van Niena Bocken in De Stemming

Column van Niena Bocken in De Stemming

Een column van Niena Bocken in De Stemming:

|

Weg met de Alfabeet!

Even dacht ik dat de herfst dit jaar werd overgeslagen, toen ik begin september de pepernoten in de schappen van de supermarkt zag.
Maar afgelopen week las ik waar het aan kon liggen; zo’n 13 procent van de Limburgers is analfabeet.

Iemand in de winkel had het woord ‘September’ vast aangezien voor ‘December.’

Voor de mensen die denken dat analfabetisme komt door migratie; landelijk is meer dan de helft van de analfabeten Nederlands. Toch vraag ik me af wat er zo erg is aan laaggeletterdheid. Het zijn namelijk meestal de álfabeten die het verbruien. Subsidiefraudeurs, belastingontduikers en bestuurs- functionarissen die andermans email bespioneren, gehéid dat het Alfabeten zijn!

Ik weet ook niet wat ik erger vind; dat mensen niet kunnen lezen en schrijven, óf mensen die het wél kunnen, maar niet dóen. Woorden herkennen is nog even wat anders dan begrijpen wat er staat en het in een context kunnen plaatsen. Kijk voor de grap eens onder online nieuwsberichten. Goed, meestal rammelt het van de spelfouten, maar het zijn in ieder geval regelmatig mensen die zichzelf taalkundig genoeg achten. Genoeg in ieder geval, om een container verbaal puin leeg te gooien, of opiniestukken te presenteren als feiten.

Mensen die veel te vertellen hebben zeggen vaak te weinig en mensen die veel zeggen vertellen vaak niks. Wellicht maakt ondergetekende zich daar ook wel eens schuldig aan, maar die geeft het tenminste toe. In alle informatie overdaad nemen we vaak de verkeerde dingen serieus; onszelf bijvoorbeeld.

Dat burgers tegenwoordig mondig zijn en zonder filter hun eigen teksten kunnen publiceren, leidt tot veel vrijheid, maar ook tot gevaarlijke zelfoverschatting; Een eigen tekst openbaar zien staan lijkt de schrijven ervan te overtuigen dat ‘ie ook meteen een instituut is. Mensen dichten zichzelf plots autoriteit toe; ik schrijf dus ik ben. Het lijkt de doorgeschoten participatiesamenleving; lezers weten beter dan de journalist, wetenschapper of specialist, hoe de vork precies in de steel zit.

Onze ‘info-cratie’ maakt namelijk van elke Jan Lul een deskundige. Die arrogantie en voortvarendheid is misschien ook een van de redenen dat er steeds meer agressie plaatsvindt tegen mensen met enige vorm van autoriteit zoals agenten, bestuurders, hulpverleners en maatschappelijk werkers.

Lezen en schrijven maakt meer kapot dan je lief is.

Onder 65 plussers is het aantal analfabeten nog veel hoger dan het gemiddelde, zo blijkt. Typerend dat net déze groep heeft gezorgd voor de wederopbouw na de tweede wereldoorlog. Een maatschappij waarin de sociale politiek centraal stond en ons zorgstelsel een van de besten werd. Pas toen de late babyboomers leerden lezen en schrijven, begon het gedonder. De zorg in bijna al zijn vormen is inmiddels doodziek, zo konden we deze week lezen in de krant. En dat is het gevolg van politiek beleid dat gemaakt werd door precies die generatie.

Maar er gloort hoop aan de horizon; er is een stijgend lerarentekort. Men is nu aan het overwegen om kinderen pas vanaf hun vijfde jaar naar school te laten gaan. Waar straks misschien leraren staan die zelf niet kunnen spellen. Dat is ook niet meer nodig; er zijn op dit moment namelijk zo veel vacatures in Nederland dat een brief schrijven al niet meer hoeft. Een goede mop voldoet.

Hopelijk komt de basisbeurs ook niet meer terug maar houdt men zich bij het leenstelsel zodat studeren onmogelijk blijft voor velen. De zelfredzame burger hééft geen baat bij taal.

Weg met de Alfabeten!

De Stemming

Iedere zondag live vanuit café Forum, Sint Pieterstraat 4 in Maastricht van 11:00 tot 13:00 uur op L1 Radio. Herhaling maandag 20:00 tot 22:00 uur.

Alle fragmenten en hele uitzendingen van De Stemming zijn te beluisteren op L1.nl/Stemming
De Stemming is er ook als podcast.

Kom langs of luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

Logo 1Limburg

Programma's