Column Niena Bocken: Hamster

Column Niena Bocken: Hamster

Zondag 15 maart 2020

|
Afgelopen donderdag reed ik voor het eerst in jaren met een volgeladen kar boodschappen uit de supermarkt. Of je het buitensporig kan noemen betwijfel ik; mijn moeder doet dit elke zaterdagochtend. De actie bleek zinvol. Een van de redenen dat ik hiervoor had gekozen was omdat ik voorzien had wat de dag erna gebeurde. Mensen gingen net als ik, voorraden aanleggen.

Een reden voor Rutte om een beroep te doen op de burgermoraal; ‘Het is niet nodig en niet sociaal!’ Opmerkelijk voor de voorman van een partij die multinationals vertroetelt en met de meeste graai affaires op haar naam. ‘Denk eens aan je medemens’, inderdaad! Zoals al die mensen die niet thuis kunnen werken, en zelfs mét klachten gewoon maar moeten blijven aanpoten in de zorg, kinderopvang of het onderwijs. Die in staat van ontroering worden gebracht door een schouderklopje van de minister president, in plaats van een flinke salarisverhoging, waar ze al jaren op wachten.

Niet alleen de premier hief het vingertje, ook burgers lieten een sterk staaltje morele superioriteit klinken. Regelmatig degenen die zelf hun schaapjes op het droge hebben. En dezelfde mensen die doorgaans geen moeite hebben met het aanschaffen van spullen die in ándere landen leiden tot ziekte of dood van andere wereldburgers. Zoals telefoons, accu’s, spijkerbroeken, thee van Unilever, producten waar palmolie in zit, avocado’s en sportkleding. Maar pas als we zien dat het WC papier op is in de supermarkt, komt de moraalridder in ons naar boven.

Het enige verschil is dat het leegkopen van de supermarkt onze banaliteit opzichter blootlegt. Dan schamen we ons plots voor hoe de mens in elkaar zit. Ons brein is er vanuit de evolutie op ingericht om bij de dreiging van schaarste spullen in te slaan. Dat is niet netjes, maar wel menselijk.

Op die momenten richt je brein zich op je eigen overleving en die van je directe naasten. Sommige mensen ervaren die prikkel eerder dan anderen. Wanneer je sociaal-economische positie niet al te best is, zal je eerder schaarste ervaren. Er bestaat uitgebreid onderzoek over de invloed van schaarstegevoel op de mens. Het leidt tot aantoonbare veranderingen in de hersenen. Zo neemt je stresslevel toe, maak je andere keuzes en neemt de korte-termijnfocus het over van de lange termijn. Zélfs wanneer in die lange termijn dingen liggen die je eigenlijk belangrijker vindt. Dat is onderdeel van je overlevingsmechanisme. Opvallend genoeg zijn er bedrijven, instanties en bestuurders waarvoor dit chronisch geldt, maar dat terzijde.

Afgezien daarvan kun je je afvragen wat asocialer is; één keer naar de winkel voor véél spullen of vaak naar de winkel voor weinig spullen. Vaker naar de winkel betekent dat je met meer verschillende mensen in contact komt dan wanneer je één keer gaat. Mits je normale afstand houdt tot elkaar brengt dat laatste minder risico mee. En stel je voor, je wordt nu ziek. Met een goede voorraad kun je zonder problemen twee weken in quarantaine zonder contact aan te gaan met anderen. Wees je er ook van bewust dat je de persoonlijke situatie niet kent van mensen die grootschalig inslaan. Gierigheid hoeft niet altijd de reden te zijn. Misschien zitten er wel mensen tussen uit de zorg, het onderwijs, mensen met dierbaren die kwetsbaar zijn of burgers die voor anderen boodschappen gaan doen.

Want laten we niet vergeten; dat gebeurt óók. Crisis haalt niet alleen het slechtste naar boven in mensen, ook het beste. Laten we dus wat rekening houden met elkaar in de winkel en tegelijkertijd terughoudend zijn met veroordeling. Bevoorrading gaat trouwens gewoon door, maar voor wie toch bang is: de bloemenbranche zit door gesloten grenzen met een overschot. We kunnen dus altijd nog aan de bloembollen.
Niena Bocken

De Stemming

Iedere zondag van 11:00 tot 12:00 uur op L1 Radio. Herhaling maandag 20:00 tot 21:00 uur.

Alle fragmenten en hele uitzendingen van De Stemming zijn te beluisteren op L1.nl/Stemming
De Stemming is er ook als podcast.

Luister L1 Radio via L1.nl/Radio of op FM 95.3 en 100.3. L1 Radio is ook via DAB+ te beluisteren, op kanaal 7A.

AvondGasten: corona in Limburg - welke (andere) keuzes maken journalisten?

AvondGasten: corona in Limburg - welke (andere) keuzes maken journalisten?

L1mburg Centraal - 6 april 2020

L1mburg Centraal - 6 april 2020

L1mburg Centraal: vraag particuliere coronatesten groeit

L1mburg Centraal: vraag particuliere coronatesten groeit

L1mburg Centraal: testen op corona in de drive-in van de GGD

L1mburg Centraal: testen op corona in de drive-in van de GGD

AvondGasten: corona in Limburg - de vragen en antwoorden

AvondGasten: corona in Limburg - de vragen en antwoorden

L1mburg Centraal: niet alle ondernemers krijgen hulp bij het noodloket

L1mburg Centraal: niet alle ondernemers krijgen hulp bij het noodloket

Logo 1Limburg

Programma's